2.8.14

Bir Uçuş Mesafesinde Ebola Salgını


İçinde bulunduğumuz zaman diliminde görülen Ebola virüsü salgını, geçmiştekilerden oldukça farklı. 670’ten fazla Batı Afrikalı öldü, halihazırda 1976’daki salgının yarısından fazla insan ölmüş bulunuyor. Bilinen beş Ebola virüsünün en ölümcül türlerinin bu yıl görülüyor olması bu vaziyetin nedeni olabilir. Ancak hareketli Batı Afrika’da, ilk kez kentte görülmesi esrarengizdir; geçmiş salgınlar Orta Afrika’nın küçük ormanlarıyla sınırlı kalmıştır.


Nijerya’nın yoğun nüfuslu ticari merkezi Lagos’taki son yayılmayla, ilk kez Ebola virüsü bir ticari yolcu uçağı aracılığıyla yayılmış bulunuyor. Görgü tanıkları, Lagos’a vardıktan sonra Ebola’ya yenik düşen devlet müşaviri Patrick Sawyer’da uçuşun ortasında kusma ve ishalin başladığını söylüyorlar. Uçuş esnasında bu sıvılarla temasa geçen ve kendi mukuslarına dokunanlar virüsü kapmış olabilirler – Bir başka durum, işi daha endişeli boyuta getirmekte; Nijerya sağlık idarecileri, Sawyer’la birlikte uçan yolcuların nerede olduklarını şuan bilmiyor gibi gözüküyorlar.

Bu durumda, Ebola başka nerelere gidebilir? Teoride, oldukça sınırlı sayıdaki aktarma havalimanlarına. Etkilenen ülkelerdeki başlıca havalimanlarından uçuşlar, 35 diğer ülkedeki 39 havalimanına ulaşmakta.

Ebola Virüsü
Virüsün ticari yolcu uçaklarıyla Dünya’ya yayılacağı ihtimali paniğe mahal bırakma anlamına gelmiyor. Virüsün bileşeni hızla hücum ed
er ve saldırganlığı, (Diğerleriyle birlikte, vakaların mukus ve bazen burun, diş eti ve gözlerinde kanamaya neden olur.) etkilenenin genellikle hastaneye gitmeye zorlanması ve bagaj kontrolünde yalnız kalması anlamına gelir.

“Genellikle insanlar, enfeksiyonu çok hastalandıklarında, yüksek ateş ve pek çok belirtiye sahip olduklarında bulaştırırlar ve bu halde de seyahat edemezler.” Gayrı resmi sağlık organizasyonu CNN’e yaptığı açıklamada böyle diyor.

Şuana dek, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) herhangi bir seyahat kısıtlaması getirmedi. “Seyahat önerilerinin her birini çok dikkatlice incelemek zorundayız ancak bu salgını durdurmanın en iyi yolu, gerekli önlemleri yerinde, enfeksiyonun kaynağında uygulamamızdır.” WHO sözcüsü Gregory Hartl CBC’ye verdiği röportajda böyle söylüyor ve devam ediyor: “Sınırları kapamak yardımcı olabilir ancak kapsamlı ve dört dörtlük olmayacaktır.”

Şuan Batı Afrika havalimanları Ebola teyakkuzlarını öne çıkarıyorlar, gerçi belki biraz geç. Sawyer Monrovia’dan havalandığında (20 Temmuzda) Liberya sağlık idaresi uçan yolcularda Ebola tesirleri olup olmadığını kontrol etmiyorlardı. Şimdi ediyorlar.


Hala kamu sağlığıyla ilgili ürkütücü ihtimaller mevcut. Açık yaralar haricinde, Ebola bir insanın vücuduna mukoza yoluyla, göz yüzeyi veya boğaz gibi yererde hücrelere yapışarak girer. Çünkü virüs kan yoluyla bulaşır (sadece bir hayvanın kan dolaşımında büyür) grip gibi kolayca aktarılamaz. Hala, bir insanda barınmaksızın, sıvı veya kuru maddelerde birkaç gün yaşamaya devam edebilir. Ayrıca cinsel yolla bulaşan bir hastalıktır, başlangıcından itibaren spermde 61 gün bulunur. Diğer yandan, bulaşma ve belirtileri gösterme süresi iki ile yirmi bir gün arasındadır.

Bu özelliği, Nijerya sağlık idarecilerinin Sawyer’la uçan yolculara Ebola’yla ilgili bilgi verip gitmelerine izin vermelerini açıklayan sinir bozucu nedendir: Sawyer’ın uçuşundaki yüz ya da yaklaşık sayıdaki yolcu birkaç hafta boyunca hasta olmamış olabilir.

Dünya Sağlık Örgütü
Daha kötüsü işe şu ki, beş ay içinde Ebola Batı Afrika ülkelerine yayılırken, Sawyer’ın hastalığı Nijerya sağlık idaresi için sürpriz olmuştur. Lagos’a indikten sonra, özel bir hastaneye götürülmüş ve Buzzfeed’in bildirdiğine göre ilk olarak sıtma için tedavi edilmiştir. Doktorlar ancak iç kanama başladığında Ebola’yı kontrol etmeyi akıl etmiş ve ondan sonra karantinaya almışlardır. Sağlık idaresinin söylediğine göre, hastane şuan kapatılmıştır.

DSÖ (WHO) Nijerya’daki olası yayılmaları öne alırken, Batı Afrika’da durum daha kötüye gidiyor. Gine’de, sıcak bölgenin kalbinde, DSÖ’nün bildirdiğine göre, yeni vakalardaki artış, sağlık idarecilerinin henüz anlamadığı yollarla aktarıldığını ortaya koyuyor. Monrovia Ebola hastalarına bakacak hastane alanına sahip olmadığından, karantina da imkansız hale geliyor. Hastalık şimdiden, bölgenin en iyi iki Ebola doktorunun canını aldı; Sierra Leone’de Dr. Şeyh Ömer Han ve Liberya’da Dr. Samuel Brisbane.

Kaynak: Quartz, Gwynn Guilford ve David Yanofsky. 30 Temmuz 2014
Tercüme: Utku Cem. 02 Ağustos 2014

Ebola Hakkındaki Diğer Sorulara Cevaplar: 9 Soruda Ebola Salgını 

Hiç yorum yok:

Yorum Gönder